جراحی ترمیم لب شکری و شکاف کام

27

شکاف لب و شکاف کام جزء نقایص مادرزادی محسوب می‌شوند که در هنگام تولد در لب و دهان ایجاد می‌شوند. این ناهنجاری تقریباً از هر ۷۰۰ تولد، یک نوزاد را درگیر می‌کند و در میان نژاد آسیایی بیشتر مشاهده می‌شود. شکاف لب و شکاف کام اوایل دوران بارداری رخ می‌دهند، زمانی که دو طرف لب و سقف دهان در حال شکل‌گیری و ادغام هستند. ممکن است شکاف لب یا شکاف کام به‌صورت منفرد و یا هم‌زمان در کودکان پدید آید. شکاف لب و شکاف کام در پسران شایع‌تر است. همچنین مهم است بدانید که اکثر نوزادان متولدشده با شکاف کام و یا لب، ناهنجاری دیگری نداشته و ازلحاظ سایر اندام‌ها در سلامت به سر می‌برند.

 

در این موارد جراح پلاستیک وارد عمل شده و سعی می‌کند، در سال‌های اولیه زندگی کودکان اقدام به ترمیم شکاف کام و لب نماید. همچنین ممکن است در طول رشد کودک چندین بار مداخله درمانی نیاز باشد. دکتر پرویزیان از طریق روش‌های درمانی پیشرفته، اقدام به درمان این بیماری هم در کودکان و هم در بزرگ‌سالان می‌کنند. در اکثر موارد ظاهر افراد طبیعی شده و یا حداکثر انطباق با یک چهره طبیعی را پیدا می‌کند.

درصورتی‌که کودک شما دچار عارضه لب‌شکری یا شکاف کام است جهت کسب اطلاعات بیشتر، دریافت مشاوره و گرفتن نوبت با شماره‌های زیر تماس حاصل فرمایید: ۰۹۰۳۹۴۰۸۲۰۰

شکاف کام


شکاف کام زمانی رخ می‌دهد که سقف دهان کاملاً بسته نمی‌شود، درنتیجه در سقف دهان شکافی ایجاد می‌شود که می‌تواند تا حفره بینی امتداد داشته باشد. ممکن است شکاف در هر دو طرف کام ایجاد شده باشد. شکاف می‌تواند از جلوی دهان (سخت‌کام) آغازشده و تا گلو (نرم‌کام) ادامه یابد. اغلب شکاف کام،  لب را نیز درگیر می‌کند. شکاف کام نسبت به شکاف لب، توجه کمتری را جلب می‌کند، زیرا که این عارضه در داخل حفره دهان ایجاد می‌شود. ممکن است این عارضه تنها اختلال ایجاد شده در کودک باشد و یا ممکن است با شکاف لب و یا سندرم‌های دیگر در ارتباط باشد. در بسیاری از موارد، سایر اعضای خانواده نیز در هنگام تولد شکاف کام را تجربه نموده‌اند.

2g8

شکاف لب


شکاف لب (لب شکری) یک ناهنجاری است که در زمان جنینی، لب به‌طور کامل شکل نمی‌گیرد. میزان و شدت این ناهنجاری بسیار متفاوت است، از ناهنجاری خفیف (شکاف کم‌عمق) گرفته تا ناهنجاری شدید (شکافی بزرگ که از لب تا بینی امتداد می‌یابد). بر اساس شدت شکاف لب و موقعیت قرارگیری آن، نام‌های مختلفی به این عارضه می‌دهند. اگر شکاف لب در یک سمت دهان ایجاد شده باشد و تا بینی امتداد نیافته باشد به آن شکاف لب "یک‌سویه ناقص" می‌گویند. اگر شکاف لب در یک‌طرف دهان ایجاد شده باشد و تا بینی امتداد یافته باشد به آن شکاف لب "یک‌سویه کامل" می‌گویند. اگر شکاف لب هر دو طرف دهان را درگیر کرده باشد و تا بینی امتداد یافته باشد به آن شکاف لب "دوسویه کامل" می‌گویند.

ممکن است شکاف لب و یا شکاف کام به‌صورت جداگانه و یا به‌صورت هم‌زمان در افراد ظاهر شود. شدت و میزان این ناهنجاری در هر دو مورد شکاف لب و شکاف کام می‌تواند بسیار متفاوت باشد. اولین عارضه این ناهنجاری، ایجاد اختلال در تغذیه کودکان است.

Untitlued-2

 علت‌ها و دلایل ایجاد شکاف لب و یا شکاف کام


علت دقیق بروز شکاف لب و شکاف کام به‌طور کامل شناخته‌شده نیست. شکاف لب و کام توسط عوامل ژنتیکی متعددی از پدر و مادر به فرزندان ارث می‌رسد. عوامل محیطی نیز در ایجاد این بیماری نقش دارند اما دانشمندان هنوز مکانیسم آن را به‌صورت کامل درک نکرده‌اند. هنگامی‌که ترکیبی عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی باعث بروز یک بیماری شوند، به آن بیماری "چندعاملی" می‌گویند (بدین معنا که عوامل مختلفی در ایجاد این بیماری باهم همکاری خواهند داشت). ازآنجاکه ژن‌ها در این بیماری نقش مهمی بازی می‌کنند، ممکن است در برخی از خانواده‌ها شکاف لب و شکاف کام شیوع بیشتری داشته باشد. هرچه تعداد اعضای یک خانواده، بیشتر به این عارضه مبتلا شده باشند، شانس بروز این بیماری در آن خانواده بیشتر می‌شود.

اگر پدر و مادر مبتلا به شکاف کام و یا لب نباشند، اما فرزند آن‌ها به این عارضه مبتلا باشد، شانس مبتلا شدن فرزند دیگر آن‌ها ۲ الی ۸ درصد خواهد بود. اگر یکی از والدین به شکاف کام یا لب مبتلا باشد، اما فرزند آن‌ها به این بیماری مبتلا نشده باشد، شانس ابتلای فرزند بعدی آن‌ها به شکاف کام یا لب حدود ۴ الی ۶ درصد خواهد بود. اگر یکی از والدین و یکی از فرزندان به شکاف کام یا لب مبتلا شده باشند، احتمال مبتلا شدن فرزند آتی آن‌ها بسیار افزایش می‌یابد. بنابراین در این موارد مشاوره ژنتیک پیشنهاد می‌شود.

 علائم و نشانه‌های شکاف لب و شکاف کام


ازآنجاکه این بیماری مشهود و آشکار می‌باشد، علائم و نشانه‌های این عارضه در معاینه اولیه پزشک از نوزاد، قابل‌مشاهده خواهد بود. ازآنجاکه میزان این عارضه می‌توانند متغیر باشد، پس از معاینه دهان و لب‌ها شدت این بیماری تعیین خواهد شد. وضعیت لب و سقف دهان باید توسط پزشک ارزیابی گردد. عوارض احتمالی در ارتباط با شکاف لب و شکاف کام عبارت‌اند از:

فراتر از ایجاد اختلال در زیبایی افراد، برخی از عوارض احتمالی شکاف لب و کام عبارت‌اند از:

  • اختلال در تغذیه: مشکلات تغذیه بیشتر در رابطه با ناهنجاری شکاف کام به وجود می‌آید. ازآنجاکه سقف دهان به‌طور کامل شکل نگرفته است، ممکن است نوزاد قادر به مکیدن درست غذای خود نباشد.
  • عفونت گوش و کاهش شنوایی: معمولاً در اثر این ناهنجاری در لوله‌ای که گوش میانی و گلو را به هم متصل می‌کند (شیپور استاش) اختلال به وجود می‌آید، درنتیجه گوش دچار عفونت می‌شود.عفونت‌های مکرر می‌تواند در شنوایی افراد تأثیر بگذارد.
  • اختلال در گفتار و تأخیر در صحبت کردن: با توجه به وجود شکاف در سقف دهان و لب، ممکن است عملکرد ماهیچه‌ها کاهش یابد، که این امر می‌تواند به صحبت درآمدن کودک را به تأخیر بیندازد و یا در گفتار او اختلال ایجاد کند. در این موارد مراجعه به یک متخصص گفتاردرمانی توصیه می‌شود.
  • مشکلات دندانی: در اثر این ناهنجاری ممکن است دندان‌ها به‌طور طبیعی رشد نکنند. معمولاً در این موارد، درمان ارتودنسی موردنیاز است.

درمان‌های در دسترس برای کودکان و بزرگ‌سالان مبتلا به شکاف لب و کام


در حال حاضر درمان‌های متعددی برای نوزادان و کودکان مبتلا به شکاف لب و کام در دسترس است، برای بزرگ‌سالان مبتلا به شکاف لب و کام نیز گزینه‌های درمانی مناسبی وجود دارد. اغلب تلاش می‌شود که تا آخر دوره نوجوانی افراد، درمان لب شکری انجام شده باشد، اما اگر لازم باشد و یا نتایج مورد انتظار بیمار تأمین نشده باشد، ممکن است در سال‌های آتی نیز، افراد تحت درمان قرار بگیرند. علاوه بر این، باگذشت زمان روش‌های جدیدی برای مدیریت شکاف لب و کام در دسترس ما قرار می‌گیرد. درنهایت، افراد بزرگ‌سال می‌توانند قبل از اقدام به فرزند آوری، در خصوص احتمال مبتلا شدن فرزندشان به این ناهنجاری، با پزشک مشاوره ژنتیک داشته باشند.

عمل جراحي

در اولین جلسه مشاوره با پزشک، جراح پلاستیک در خصوص جزئیات این عمل جراحی زیبایی لب شکری ، خطرات، عوارض، هزینه‌ها، زمان بهبودی و نتیجه درمان با شما به گفت‌وگو می‌پردازد. در این زمان، جراح به سؤالات احتمالی شما پاسخ خواهد داد.

پس از عمل جراحی شکاف لب

فرزند شما ممکن است بعد از عمل جراحی تحریک‌پذیر شود. ممکن است پزشک داروهایی برای کمک به رفع این عارضه تجویز کند. همچنین برای جلوگیری از مالش بخیه‌ها و دست‌کاری ناحیه جراحی‌شده، ممکن است لباس مخصوصی به نوزاد و کودک شما پوشانده شود. اگر از بخیه قابل‌جذب استفاده شده باشد، پس از مدتی خودبه‌خود حل می‌شوند، در غیر این صورت ظرف ۵ الی ۷ روز پس از عمل جراحی آن‌ها توسط پزشک کشیده خواهند شد. دستورالعمل‌های خاصی در خصوص نحوه مراقبت از کودک و نحوه تغذیه آن پس از عمل جراحی به شما داده خواهد شد. جای زخم جراحی به‌تدریج محو خواهد شد، اما ممکن است به‌طور کامل برطرف نگردد. در طول عمل جراحی و برای مدتی کوتاه پس‌ازآن، کودک از طریق یک کاتتر داخل وریدی (IV) تغذیه می‌شود تا زمانی که بتواند از طریق دهان تغذیه خود را دریافت کند. برای یک یا دو روز بعد از جراحی، ممکن است کودک درد خفیفی داشته باشد، که توسط داروهای مسکن فاقد آسپرین، مدیریت خواهد شد. همچنین ممکن است داروهایی برای مصرف در خانه برای کودک شما تجویز شود.

لب بالا و بینی کودک شما در ناحیه‌ای که تحت عمل جراحی قرار می‌گیرد، بخیه زده می‌شوند. تورم، کبودی و خون‌ریزی جزئی در اطراف بخیه‌ها طبیعی می‌باشد.

پس از عمل جراحی شکاف کام

معمولاً عمل جراحی شکاف کام در مقایسه با جراحی شکاف لب کمی سنگین‌تر است و ممکن است درد و ناراحتی بیشتری برای افراد ایجاد کند. بدین منظور جراح ممکن است داروهای ضد درد برای کودک شما تجویز نماید. به دلیل وجود درد و جراحت محل جراحی، ممکن است کودک شما نتواند به‌طورمعمول از دهان خود تغذیه کند. این روند تا زمانی ادامه دارد که کودک بتواند خوردن و نوشیدن خود را از سر بگیرد. محلی جراحی که تحت جراحی قرار می‌گیرد، با نخ بخیه بسته می‌شود. بخیه‌ها را پس از چند روز جذب می‌شوند. دیگر نیازی نیست پزشکان آن‌ها را خارج نماید. در برخی موارد، در داخل دهان، کام تحت پانسمان قرار می‌گیرید. تا پزشک اجازه نداده است، نباید این پانسمان از دهان خارج شود.

  • ممکن است پی از جراحی، مقداری خونابه از دهان و یا بینی خارج شود، که پس از یک روز شدت آن کاهش می‌یابد.
  • برخی از افراد پس از عمل، در اطراف جراحت‌های خود دچار تورم می‌شوند، که ظرف یک هفته به‌طور قبل ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد.
  • برای دو تا سه روز، ممکن است کودک درد خفیفی را تجربه نماید. بدین منظور پزشک داروهای مسکن فاقد آسپرین را برای فرد تجویز می‌نماید. داروهای نیز برای مصرف در خانه برای بیمار تجویز می‌شود.
  • بسیاری از افراد پس از جراحی دچار احتقان و یا گرفتگی بینی خواهند شد. علائم آن می‌تواند شامل مواردی همچون: خرناس بینی، تنفس دهانی و کاهش حس چشایی و بویایی باشد. ممکن استپزشک داروهایی برای رفع احتقان بینی تجویز نماید.
  • برای جلوگیری از عفونت، در بیمارستان برای شما آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود. ممکن است پزشک از شما بخواهد مصرف ان را برای مدتی در خانه ادامه دهید.
  • بسته به صلاح‌دید و نظر پزشک ممکن است بیمار یک الی سه روز در بیمارستان باقی بماند.
  • پس از هر وعده غذایی ناحیه جراحت‌دیده و دهان را با مقدار کمی آب شست‌وشو دهید. در صورت لزوم می‌توانید برای تمیز کردن دهان خود، چندین بار در روز به‌آرامی دهان را با آب شست‌وشو دهید.