علت و درمان گرفتگی بینی با جراحی

موانعي که بر سر راه جريان هوا به درون بيني به وجود مي‌آيد، باعث بسته شدن مجاري بيني مي‌شود و باعث مي‌شود که هوا نتواند به راحتی و به مقدار کافي از بيني عبور کند. هر مانعي که در داخل حفره بيني وجود داشته باشد مي‌تواند منشأ ايجاد ناراحتي و گرفتگی بینی گردد و تأثير منفي عميقي بر زندگي و فعاليت‌هاي روزمره ما داشته باشد. به طوري که براي کارهاي عادي مانند نفس کشيدن، صحبت کردن و خوابيدن هم با مشکل مواجه مي‌شويم.

19

علائم گرفتگی بيني


  • مشکل در نفس کشيدن از طريق يک يا هر دو سوراخ بيني: بسته به منشأ و موقعيت مانع فيزيکي که در بيني به وجود آمده است، هوا نمي‌تواند به راحتي از يک يا هر دو مجراي بيني عبور کند.
  • احتقان بيني: بروز احتقان باعث مشکل در نفس کشيدن از طريق بيني و احساس انباشتگي و پُر بودن آن مي‌شود. براي بسياري از افراد، اين حالت در هنگام شب شديدتر مي‌شود.
  • تنفس از راه دهان: اگر بيني دچار گرفتگی شود، بيمار به طور ناخودآگاه به جاي بيني، از راه دهان تنفس مي‌کند.
  • وقفه تنفسي در خواب و خر و پف شديد: وقفه تنفسي ناشي از گرفتگي بيني در خواب، يک بيماري است که در اثر آن، تنفس فرد در زمان خواب دچار اختلال مي‌شود و مي‌تواند موجب خر و پف شديد در خواب هم بشود.
  • خستگي شديد و ضعف جسمي: احساس خستگي شديد و يا نداشتن انرژي لازم براي انجام فعاليت‌هاي روزانه، اغلب به خاطر آن است که فرد به دليل گرفتگی بيني نتوانسته است در هنگام شب، خواب راحت و خوبي داشته باشد.

انواع گرفتگی بيني


گرفتگی بيني ممکن است به خاطر عوامل مختلفي از جمله گرفتگی بینی بعد از عمل زیبایی ايجاد شود که بعضي از آنها عبارتند از:

  • عفونت سينوس‌هاي بيني (سينوزيت): اين عارضه به عنوان شايع‌ترين علت گرفتگی بيني شناخته مي‌شود. ورم و التهاب بینی می‌تواند هم در اثر عوامل حساسیت‌زا و هم عوامل غیر حساسیت‌زا به وجود بیاید و باعث انسداد بینی و مسیر جریان هوا شود. اغلب این حالت منجر به بروز سینوزیت مزمن خواهد شد.
  • ورود اجسام خارجی به بینی: اجسام خارجی در بینی در بین کودکانی که در سن ۶ ماهگی تا ۵ سالگی قرار دارند، بیشترین میزان شیوع را دارد. جسم خارجی که به درون مجرای بینی وارد می‌شود می‌تواند مسیر عبور هوا و تخلیه مجاری بینی را مسدود کند. اگر درمان انسداد بینی به موقع انجام نشود، در ادامه می‌تواند باعث سینوزیت و سایر عوارض خطرناک دیگر شود.
  • گرفتگی دریچه بینی: دریچه بینی در فاصله بین جداره خارجی و تیغه میانی بینی قرار گرفته است. این دریچه در حالت طبیعی به عنوان جزئی از عوامل درگیر در فرایند تنفس عمل می‌کند و مدام در حال حرکت است. اگر ساختار این دریچه، باریک یا ضعیف شود، به صورت مانعی در برابر جریان هوا به داخل بینی عمل می‌کند.
  • هیپرتروفی شاخک‌های بینی: شاخک‌ها یا توربینیت‌های بینی، ساختارهای استخوانی هستند که توسط یک آستر از بافت نرم، پوشیده شده‌اند. هر یک از دو طرف حفره بینی به وسیله سه شاخک آستردار پوشیده شده است. هیپرتروفی شاخک‌های بینی به معنی بزرگ شدن مزمن آنها در حد غیر طبیعی می‌باشد. علت بروز این عارضه را همیشه نمی‌توان به درستی تشخیص داد، اما در اغلب موارد ناشی از عفونت و التهاب در ساختار بینی می‌باشد. البته شاخک‌های بینی به عنوان اجزای لازم برای عملکرد آن، به طور طبیعی مدام در حال متورم شدن و منقبض شدن هستند. اما وقتی که اندازه آنها بیش از حد بزرگ می‌شود، عملکرد آنها نیز دچار اختلال شده و در عوض باعث گرفتگی بینی می‌شوند.
  • انحراف تیغه بینی: تیغه بینی همان دیواره‌ای است که دو سوراخ بینی را از هم جدا می‌کند. البته خیلی به ندرت پیش می‌آید که ساختار این تیغه کاملاً صاف و دو طرف آن کاملاً قرینه باشد. اما انحنای خیلی شدید یا انحراف تیغه بینی هم عارضه‌ای غیر طبیعی است که یا از زمان تولد وجود دارد و یا بعد از شکستگی بینی به وجود می‌آید و می‌تواند باعث تنگ شدن مسیر عبور هوا و ایجاد مشکل در نفس کشیدن شود.
  • پولیپ بینی: پولیپ‌های بینی زائده‌های حاصل از التهاب بافت‌های واقع در حفره بینی و سینوس‌ها هستند. این پولیپ‌ها می‌توانند مسیر عبور هوا از مجاری بینی و نیز مسیر تخلیه مخاط از سینوس‌ها را مسدود کنند. افراد مبتلا به آلرژی‌های مختلف و بیماری آسم، بیشتر در معرض دچار شدن به پولیپ‌های بینی هستند. درمان مشخصی برای پولیپ‌های بینی وجود ندارد. آندوسکوپی که در آن از یک آندوسکوپ نورانی برای دیدن داخل بینی استفاده می‌شود، هر گونه عفونت یا عوارض پولیپ بینی غیرمعمول را از بین خواهد برد.
  • بزرگ شدن آدنوئیدها: بافت آدنوئید در قسمت پشت بینی واقع شده است. وقتی که این بافت بزرگ می‌شود، می‌تواند مسیر عبور هوا را مسدود کند و باعث ایجاد عوارضی از قبیل سینوزیت، خر و پف و وقفه تنفسی در خواب شود. معمولاً این عارضه بیشتر، کودکان و نوجوانان را درگیر می‌کنند، اما ممکن است در بزرگسالان هم اتفاق بیفتد.

تشخیص گرفتگی بینی


برای درمان موفق گرفتگی بینی لازم است که نوع خاص گرفتگی آن حتماً به درستی تشخیص داده شود. دکتر پرویزیان با استفاده از تجهیزات و ابزارهای مختلف، می‌تواند نوع گرفتگی بینی و بهترین روش برای درمان آن را تعیین کند.

  • معاینه بینی: دکتر پرویزیان با معاینه کامل بینی و بررسی دقیق مجاری آن، عامل گرفتگی بینی را اعم از اینکه انحراف تیغه بینی، بزرگ شدن شاخک‌ها، پولیپ یا وجود اجسام خارجی در بینی باشد، تعیین می‌‌کند.
  • آزمایش‌های عکسبرداری: ممکن است از سی تی اسکن و ام آر آی برای شناسایی موانع فیزیکی موجود در مسیر عبور هوا و تعیین محل دقیق آن در داخل بینی استفاده شود. وجود هر نوع التهاب احتمالی در ساختار بینی را نیز می‌توان با این روش‌های عکسبرداری مشاهده کرد.
  • اندوسکوپی بینی: در این روش، دکتر پرویزیان با وارد کردن یک دوربین کوچک (اندوسکوپ) به داخل بینی، مجاری و سینوس‌های بینی را با دقت بیشتری مورد بررسی قرار می‌دهد. از اندوسکوپ برای مشاهده تنگی مجاری بینی، هیپرتروفی شاخک‌ها، پولیپ‌های بینی و آدنوئیدهای بزرگ شده استفاده می‌شود.

درمان گرفتگی بینی


روش‌های درمانی متعددی برای اصلاح، به حداقل رساندن و یا درمان گرفتگی بینی وجود دارند. روشی که دکتر پرویزیان برای درمان این عارضه انتخاب می‌کند به نوع گرفتگی بینی و عامل ایجاد کننده آن بستگی دارد. اما به طور کلی، انجام عمل جراحی برای درمان این عارضه، رایج‌تر و مؤثرتر است.

داروها

داروهایی از قبیل داروهای ضد احتقان، آنتی هیستامین‌ها و اسپری‌های استروئیدی غالباً به عنوان اولین گام در درمان عارضه گرفتگی  بینی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

جراحی

در اغلب موارد، عمل جراحی مؤثرترین راه برای رفع گرفتگی بینی می‌باشد. هنگامی که سایر روش‌های درمانی نتوانند نتیجه مطلوبی حاصل کنند و یا در زمانی که گرفتگی بینی ناشی از وجود ناهنجاری‌های ساختاری باشد، عمل جراحی می‌تواند بهترین گزینه درمانی باشد و موجب بهبودی قابل توجه و تسکین علائم گرفتگی بینی شود.

انواع روش‌های جراحی برای درمان گرفتگی بینی

برای اصلاح یا برطرف کردن گرفتگی بینی از چندین عمل جراحی مختلف استفاده می‌شود که عبارتند از:

  • جراحی اندوسکوپی سینوس‌ها: این روش در واقع یک عمل جراحی با حداقل تهاجم است که می‌تواند نتایج فوری حاصل کند و دوره بهبودی بعد از عمل نیز در مورد آن بسیار کوتاه است. در این روش دکتر پرویزیان می‌تواند با استفاده از یک اندوسکوپ، مجاری تنگ شده بینی که باعث گرفتگی مسیر عبور هوا شده‌اند را گشاد کرده و شکل آنها را اصلاح کند. به این ترتیب، سینوس‌ها با راحتی بیشتری تخلیه می‌شوند.
  • کاهش اندازه شاخک‌ها: از این روش برای رفع هیپرتروفی شاخک‌های بینی و کوچک کردن اندازه شاخک‌هایی که بزرگ شده و در مسیر عبور هوا مانع ایجاد کرده‌اند، استفاده می‌شود. برای کوچک کردن اندازه شاخک‌ها می‌توان قسمتی از ساختار استخوانی شاخک را برداشت و یا بافت آستر پوشاننده شاخک را از طریق روش مخصوصی که کوبلیشن نامیده می‌شود، منقبض و کوچک کرد. عمل کوچک کردن شاخک‌های بینی اغلب در محل مطب پزشک و یا همراه با عمل جراحی سینوس‌ها انجام می‌شود.
  • رفع پولیپ بینی: پولیپ‌های بزرگ شده‌ای که نسبت به دارو پاسخ نمی‌دهند را می‌توان به وسیله عمل جراحی حذف کرد. این عمل نیز معمولاً به روش اندوسکوپی انجام می‌گیرد و در اغلب موارد باعث بهبودی قابل ملاحظه بیمار می‌گردد. البته بسته به اینکه چه عاملی باعث ایجاد پولیپ بینی شده باشد، احتمال بزرگ شدن و بازگشت مجدد این پولیپ‌ها وجود دارد که در این صورت لازم است دوباره عمل جراحی بر روی بیمار انجام شود.
  • عمل آدنوئیدکتومی: یک عمل جراحی ساده است که برای برداشتن آدنوئیدها استفاده می‌شود. در این روش، بافت آدنوئیدی که اندازه آن بزرگ شده و مسیر جریان هوا را مسدود کرده باشد، از راه دهان و بدون ایجاد هیچ گونه بریدگی خارجی برداشته می‌شود.
  • سپتوپلاستی: عمل جراحی برای اصلاح انحراف تیغه میانی بینی است. این عمل برای مواقعی که انحنای تیغه بینی مانع از عبور جریان هوا از طریق بینی شده است، لازم می‌باشد. صاف کردن یا اصلاح ساختار تیغه بینی باعث می‌شود که مجاری بینی به طور کامل باز شده و بتوانند عملکرد سالم و طبیعی داشته باشند.